Một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng Mỹ vừa đề xuất dự luật nhằm cấm toàn diện việc sử dụng AI của Trung Quốc trong các cơ quan liên bang. Động thái này làm dấy lên lo ngại về một cuộc đối đầu công nghệ kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc. Cùng Trạm Tin Tức tìm hiểu chi tiết vụ việc qua bài viết sau.
Mỹ quyết liệt loại bỏ AI của Trung Quốc khỏi chính phủ
Ngày 25/6, nhóm nghị sĩ lưỡng đảng Mỹ đã đề xuất dự luật mang tên No Adversarial AI Act, đặt mục tiêu xác định và ngăn chặn các hệ thống trí tuệ nhân tạo có nguồn gốc từ các quốc gia được xem là đối thủ chiến lược của Mỹ – trong đó trọng tâm là Trung Quốc.
Cụ thể, dự luật đề xuất:
- Cấm tất cả hệ thống AI của Trung Quốc hoạt động trong các cơ quan chính phủ liên bang.
- Ngoại lệ chỉ dành cho nghiên cứu học thuật hoặc mục đích an ninh.
- Yêu cầu rà soát các hợp đồng công nghệ có yếu tố liên quan đến đối tác Trung Quốc.
Theo Đài ABC News, những người ủng hộ dự luật cho rằng các hệ thống AI Trung Quốc có thể bị sử dụng để thu thập dữ liệu, giám sát hoặc tấn công mạng nhắm vào hạ tầng trọng yếu của Mỹ.
Xem thêm: Nữ Thủ Tướng Thái Lan Bị Điều Tra – Nguy Cơ Bị Cách Chức Càng Tăng Cao
Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách công nghệ
Cuộc điều trần về dự luật diễn ra trong bối cảnh công ty DeepSeek của Trung Quốc vừa công bố một mô hình AI hiệu năng cao. Điều này càng làm gia tăng áp lực trong cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ Trung, nơi mỗi bước tiến của Trung Quốc đều đặt ra thách thức lớn cho Mỹ.
Mô hình AI mới của Trung Quốc được đánh giá có chi phí thấp hơn nhiều so với các nền tảng từ OpenAI hay Google, nhưng vẫn đạt hiệu suất đáng kể.
Mỹ lo ngại rằng, với tốc độ hiện tại, AI của Trung Quốc sẽ sớm bắt kịp, thậm chí vượt mặt Mỹ trong một số lĩnh vực, bất chấp lệnh hạn chế tiếp cận công nghệ và chip tiên tiến từ phương Tây.
Căng thẳng địa chính trị chuyển hướng sang công nghệ
Việc AI của Trung Quốc ngày càng phát triển mạnh mẽ khiến giới chức Mỹ lo ngại về nguy cơ mất thế cân bằng công nghệ toàn cầu. Phát biểu tại Quốc hội Mỹ, Hạ nghị sĩ John Moolenaar – Chủ tịch Ủy ban Hạ viện về Trung Quốc cảnh báo:
“Chúng ta đang ở trong một cuộc Chiến tranh Lạnh mới, nơi trí tuệ nhân tạo là công nghệ chiến lược trung tâm. Ai nắm được AI, người đó sẽ định hình cán cân quyền lực toàn cầu.”
Đồng tình với quan điểm trên, ông Thomas Mahnken – Chủ tịch Trung tâm Đánh giá Chiến lược và Ngân sách, nhận định đây là “cuộc cạnh tranh công nghệ và an ninh kéo dài” có thể quyết định tương lai trật tự chính trị thế giới.
Lời kêu gọi kiểm soát xuất khẩu chip sang Trung Quốc
Đồng sáng lập công ty AI Anthropic – ông Jack Clark, cũng lên tiếng kêu gọi chính phủ Mỹ:
- Siết chặt xuất khẩu chất bán dẫn sang Trung Quốc.
- Đầu tư mạnh vào hạ tầng AI trong nước để duy trì vị thế dẫn đầu.
Theo ông, trí tuệ nhân tạo Trung Quốc nếu không được kiểm soát chặt chẽ sẽ trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đến lợi ích chiến lược của Mỹ trong kỷ nguyên số.
Ông nhấn mạnh rằng công nghệ AI luôn phản ánh giá trị xã hội nơi nó được phát triển và chính sách công nghệ phải đi cùng với định hướng chiến lược quốc gia.
Xem thêm: Mỹ Áp Thuế Mới Với Việt Nam Sau Cuộc Điện Đàm Tối Ngày 2/7
Khoảng cách công nghệ đang thu hẹp nhanh chóng
Theo báo cáo Chỉ số AI 2025 của Đại học Stanford:
- Mỹ vẫn giữ ưu thế trong phát triển các mô hình AI tiên tiến.
- Tuy nhiên, Trung Quốc đang vượt lên về số lượng công bố khoa học và bằng sáng chế AI toàn cầu.
Điều này cho thấy nếu Mỹ không có biện pháp chủ động, AI của Trung Quốc hoàn toàn có thể trở thành thế lực cạnh tranh không chỉ về công nghệ mà còn về ảnh hưởng toàn cầu.
Kết luận
Dự luật cấm AI của Trung Quốc cho thấy trí tuệ nhân tạo đã trở thành tâm điểm trong cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc. Việc siết chặt công nghệ từ đối thủ được xem là cần thiết để Mỹ bảo vệ lợi ích an ninh và duy trì vai trò lãnh đạo toàn cầu.
