Biến thể Covid-19 BA.3.2 (Cicada) đang thu hút sự chú ý khi được WHO đưa vào nhóm biến thể cần theo dõi. Dù chưa ghi nhận mức độ nguy hiểm cao, biến thể ve sầu BA.3.2 vẫn có khả năng lây lan nhanh và tiếp tục cho thấy SARS-CoV-2 chưa hoàn toàn biến mất. Bài viết này Trạm Tin Tức sẽ giúp bạn cập nhật triệu chứng mới, so sánh với Omicron và JN.1, hiệu quả vaccine hiện nay cùng các biện pháp phòng ngừa cần thiết trong mùa virus hô hấp.
Tổng quan về biến thể Covid-19
Trong năm 2026, biến thể Covid-19 vẫn tiếp tục xuất hiện nhưng đã chuyển sang giai đoạn ổn định hơn so với thời kỳ đại dịch. Virus SARS-CoV-2 không biến mất mà vẫn lưu hành trong cộng đồng và liên tục tạo ra các nhánh biến thể mới, chủ yếu thuộc dòng Omicron.
Covid-19 hiện được xem là bệnh hô hấp lưu hành theo mùa, có xu hướng xuất hiện tăng vào các thời điểm giao mùa, tương tự cúm mùa và các virus đường hô hấp khác.
Điểm đáng chú ý, Omicron vẫn là nhóm biến thể chủ đạo của Covid-19 trong năm 2026, với nhiều nhánh đang lưu hành như JN.1, XFG và BA.3.2. Theo Báo Điện tử Chính Phủ, BA.3.2 (Cicada – biến thể ve sầu) được xếp vào nhóm biến thể đang được theo dõi có khả năng lây lan cao nhưng chưa cho thấy sự gia tăng rõ rệt về mức độ bệnh nặng, hiện vẫn đang được theo dõi thêm.
Biến thể Cicada (BA.3.2) là gì?
Biến thể Cicada (BA.3.2) là một nhánh phụ thuộc hệ thống tiến hóa của virus SARS-CoV-2, nằm trong nhóm biến thể Omicron – dòng đang chiếm ưu thế trong các ca biến thể Covid-19 trên toàn cầu hiện nay.
- Biến thể ve sầu BA.3.2 có khoảng 70 – 75 đột biến trên protein gai, giúp virus tăng khả năng né miễn dịch so với nhiều nhánh Omicron khác.
- BA.3.2 được ghi nhận lần đầu tại Nam Phi giai đoạn 2024 – 2025, sau đó xuất hiện rải rác khi Covid-19 tiếp tục lưu hành trong cộng đồng.
- Tên gọi “Cicada” (ve sầu) không phải tên khoa học, mà là cách gọi hình tượng do biến thể có xu hướng ẩn – tái xuất theo chu kỳ ở một số khu vực.
- Theo WHO, BA.3.2 vào nhóm biến thể cần theo dõi (VUM) và chưa ghi nhận nguy cơ bệnh nặng cao.
- Omicron vẫn là nền tảng chính của các biến thể Covid-19 hiện nay, với các nhánh như JN.1, XFG hay NB.1.8.1.
- Các biến thể thuộc Omicron, bao gồm BA.3.2, có xu hướng lây lan nhanh hơn nhưng độc lực thấp hơn, cho thấy SARS-CoV-2 đang dần chuyển sang trạng thái lưu hành ổn định.
Triệu chứng của biến thể Covid-19
Các biến thể Covid-19 hiện nay, bao gồm cả biến thể ve sầu BA.3.2, thường có triệu chứng nhẹ hơn so với giai đoạn đầu đại dịch. Tuy nhiên, virus vẫn lây lan khá nhanh và dễ bị nhầm với cảm cúm hoặc cảm lạnh thông thường. Dưới đây là những triệu chứng phổ biến hiện nay:
- Sốt nhẹ, ho khan hoặc ho kéo dài, đau họng, nghẹt mũi, mệt mỏi.
- Triệu chứng nhẹ hơn so với giai đoạn đầu, chủ yếu ở đường hô hấp trên, dễ nhầm với cảm lạnh thông thường.
- Giảm rõ rệt tình trạng mất vị giác/khứu giác, ít tổn thương phổi nặng hơn.
- Rối loạn tiêu hóa nhẹ (buồn nôn, tiêu chảy), đau bụng, mệt mỏi kéo dài.
- Giống nhau ở sốt, ho, mệt mỏi thường kéo dài triệu chứng lâu hơn.
- Khó thở, tức ngực, sốt cao không giảm, mệt tăng dần hoặc kéo dài nhiều ngày.
So sánh biến thể BA.3.2 (Cicada) với Omicron và JN.1
So với các biến thể Covid-19 trước đây như Delta, Omicron hay JN.1, biến thể ve sầu BA.3.2 có xu hướng lây lan nhanh nhưng chưa ghi nhận độc lực cao. Dưới đây là bảng so sánh giúp làm rõ sự khác biệt giữa các biến thể Covid-19 phổ biến hiện nay:
| Tiêu chí | Delta | Omicron | JN.1 | BA.3.2 (Cicada) |
| Mức độ nặng | Cao | Trung bình | Thấp – vừa | Nhẹ |
| Lây lan | Nhanh | Rất nhanh | Rất nhanh | Có thể rất nhanh |
| Triệu chứng | Sốt cao, khó thở | Ho, sốt, đau họng | Nhẹ hơn Omicron | Tương tự Omicron, rối loạn tiêu hóa |
| Mất vị giác/khứu giác | Thường | Hiếm | Hiếm | Hiếm |
| Né miễn dịch | Thấp | Trung bình | Cao | Cao |
Xem thêm: Dịch Bệnh Ebola 2026 Bùng Phát Tại Congo Và Uganda Khiến WHO Cảnh Báo Toàn Cầu
Vaccine Covid-19 có còn hiệu quả với biến thể Cicada (BA.3.2) không?
Vaccine Covid-19 hiện nay được cập nhật theo biến thể Omicron JN.1 nhằm tăng khả năng bảo vệ trước các dòng virus đang lưu hành. Các loại vaccine phổ biến gồm vaccine mRNA, vaccine protein tái tổ hợp và vaccine tăng cường cho nhóm nguy cơ cao. Theo WHO và CDC, vaccine vẫn là biện pháp bảo vệ hiệu quả trước các biến thể mới, giúp giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong do Covid-19.
Hiệu quả ngăn nhiễm có thể giảm theo thời gian do virus liên tục đột biến, vì vậy nhiều quốc gia vẫn khuyến nghị tiêm lại. Nhóm nên ưu tiên tiêm:
- Người cao tuổi
- Người có bệnh nền
- Người suy giảm miễn dịch
- Phụ nữ mang thai
- Nhân viên y tế
Biện pháp phòng ngừa sự lây nhiễm của biến thể ve sầu BA.3.2
Dù Covid-19 hiện không còn là tình trạng khẩn cấp toàn cầu, các biến thể mới như JN.1 hay BA.3.2 (Cicada) vẫn cho thấy virus tiếp tục lưu hành và có khả năng lây lan nhanh. Các biện pháp phòng ngừa hiện nay vẫn được xem là cần thiết để hạn chế nguy cơ lây nhiễm biến thể ve sầu BA.3.2 trong mùa virus hô hấp.
- Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, bệnh viện, phương tiện công cộng hoặc không gian kín để hạn chế nguy cơ lây lan virus.
- Thường xuyên rửa tay, khử khuẩn bề mặt tiếp xúc và giữ vệ sinh cá nhân nhằm giảm nguy cơ nhiễm các bệnh đường hô hấp.
- Theo dõi sớm các triệu chứng như sốt, đau họng, ho, mệt mỏi hoặc rối loạn tiêu hóa để chủ động nghỉ ngơi và hạn chế lây cho người khác.
- Không chủ quan trong thời điểm giao mùa hoặc khi số ca mắc virus hô hấp gia tăng, đặc biệt với người cao tuổi và người có bệnh nền.
- Nguyên tắc “2K + Vaccine” hiện được áp dụng theo hướng linh hoạt: Khẩu trang ở nơi nguy cơ cao, khử khuẩn và giữ vệ sinh cá nhân, tiêm vaccine lại nếu thuộc nhóm nguy cơ.
Kết luận
Biến thể Covid-19 BA.3.2 (Cicada) hay còn gọi là biến thể ve sầu BA.3.2 hiện chưa được đánh giá có mức độ nguy hiểm cao, nhưng vẫn cần tiếp tục theo dõi do khả năng lây lan nhanh. Triệu chứng chủ yếu tương tự Omicron và JN.1, trong khi vaccine vẫn giúp giảm nguy cơ bệnh nặng và nhập viện.
Dù Covid-19 đã chuyển sang trạng thái lưu hành ổn định, người dân vẫn nên duy trì các biện pháp phòng bệnh cơ bản, tiêm vaccine đầy đủ và theo dõi khuyến cáo từ WHO cùng Bộ Y tế.
