Quan hệ Mỹ và Cuba tiếp tục rơi vào vòng xoáy đối đầu mới khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh áp thuế đối với các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba. Động thái này không chỉ gia tăng căng thẳng Mỹ và Cuba, mà còn đẩy nền kinh tế Cuba vào nguy cơ thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng trong bối cảnh khủng hoảng kéo dài.
Tìm hiểu chi tiết vụ việc qua nội dung dưới đây của Trạm Tin Tức.
Mỹ đe dọa áp thuế các nước cung cấp dầu cho Cuba
Ngày 29/1, Nhà Trắng thông báo Tổng thống Donald Trump sẽ triển khai các biện pháp thuế quan mới nhằm vào những quốc gia trực tiếp hoặc gián tiếp bán dầu cho Cuba. Theo chính quyền Mỹ, chính sách này nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và lợi ích đối ngoại của Washington.
Văn bản được công bố trên trang web Nhà Trắng nêu rõ: Mỹ có thể áp dụng mức thuế bổ sung đối với hàng hóa nhập khẩu từ bất kỳ quốc gia nào tham gia cung cấp dầu cho Cuba. Dù mức thuế cụ thể chưa được xác định, sắc lệnh cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của chính quyền Trump trong việc siết chặt nguồn năng lượng của Havana.
Trump viện dẫn quan hệ Cuba – Nga, ban bố tình trạng khẩn cấp
Theo Nhà Trắng, một trong những lý do chính dẫn đến quyết định này là mối quan hệ hợp tác giữa Cuba và Nga. Tổng thống Trump cáo buộc Havana gây ảnh hưởng tiêu cực tới “sự an toàn, an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại của Mỹ”.
Không dừng lại ở đó, ông Trump còn ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia liên quan tới Cuba, cho thấy mức độ nghiêm trọng mà Washington gán cho vấn đề này trong tổng thể quan hệ mỹ và cuba.
Trước đó, ngày 11/1, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ chấm dứt hoàn toàn dòng dầu mỏ và tài chính từ Venezuela sang Cuba. Ông cũng kêu gọi Havana nên đạt được một thỏa thuận với Washington “trước khi quá muộn”.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng Cuba đã phụ thuộc vào nguồn dầu và tiền từ Venezuela trong nhiều năm. Tuyên bố này được đưa ra sau khi Mỹ tiến hành chiến dịch đột kích tại Venezuela và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro cùng phu nhân, khiến tình hình khu vực trở nên đặc biệt căng thẳng.
Xem thêm: Tình Hình Mỹ Và Iran – Ông Trump Cân Nhắc Không Kích, Chờ Phán Quyết Từ Geneva
Cuba phản ứng gay gắt trước các đe dọa từ Washington
Trước các động thái cứng rắn của Mỹ, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel đã lên tiếng bác bỏ hoàn toàn những lời đe dọa từ Tổng thống Trump. Ông khẳng định Washington không có thẩm quyền buộc Cuba phải ký kết hay chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào.ư
Trên mạng xã hội, ông viết: “Cuba là một quốc gia tự do, độc lập và có chủ quyền. Không ai có quyền ra lệnh cho chúng tôi phải làm gì. Cuba không tấn công ai, nhưng đã bị Mỹ tấn công suốt 66 năm qua.”
Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez cũng nhấn mạnh Cuba có toàn quyền nhập khẩu nhiên liệu từ bất kỳ nhà cung cấp nào sẵn sàng xuất khẩu, đồng thời phủ nhận việc Havana nhận “lợi ích vật chất” để đổi lấy các dịch vụ an ninh cho quốc gia khác.
Cuba đối mặt nguy cơ cạn kiệt nhiên liệu nghiêm trọng
Trong nhiều thập kỷ, Washington đã áp đặt các lệnh trừng phạt khiến nền kinh tế Cuba gặp nhiều khó khăn. Gần đây, giọng điệu cứng rắn từ phía Mỹ tiếp tục gia tăng, khiến tình hình năng lượng tại Cuba trở nên báo động.
Cuba hiện phụ thuộc lớn vào dầu thô và nhiên liệu nhập khẩu, chủ yếu từ Venezuela và một phần nhỏ từ Mexico, cũng như mua trên thị trường mở để duy trì hoạt động của nhà máy điện và hệ thống giao thông.
Dữ liệu cho thấy trong năm ngoái, Venezuela vẫn là nhà cung cấp dầu lớn nhất cho Cuba với khoảng 26.500 thùng/ngày, đáp ứng gần 50% nhu cầu tiêu thụ dầu của quốc đảo này. Tuy nhiên, năng lực lọc dầu suy giảm của Venezuela và những biến động chính trị gần đây đã khiến nguồn cung này bị gián đoạn nghiêm trọng. (Theo báo Dân Trí)
Nguy cơ cạn sạch nhiên liệu trong vòng 3 tuần
Theo dữ liệu từ tổ chức tư vấn năng lượng Kpler, dự trữ nhiên liệu của Cuba hiện đang ở mức rất thấp. Các chuyên gia cảnh báo nếu không có nguồn tiếp tế mới trong thời gian ngắn, Cuba có thể cạn kiệt nhiên liệu chỉ trong vòng 3 tuần tới.
Khả năng tiếp cận các nguồn cung truyền thống của Havana cũng gặp nhiều trở ngại. Mexico đã hủy các chuyến hàng dầu dự kiến tới Cuba trước sức ép từ Mỹ, dù từng cảnh báo về nguy cơ khủng hoảng nhân đạo. Trong khi đó, nguồn cung từ Venezuela bị gián đoạn hoàn toàn sau các biến động chính trị tại Caracas.
Chuyên gia Jorge Piñón từ Đại học Texas nhận định việc thiếu dầu diesel sẽ gây tác động nghiêm trọng đến hạ tầng Cuba. Diesel là nhiên liệu chính cho giao thông, nông nghiệp và đặc biệt là hệ thống phát điện. Hiện nhiều khu vực tại Cuba phải đối mặt với tình trạng cắt điện luân phiên kéo dài hơn 12 giờ mỗi ngày.
Đời sống người dân Cuba chịu ảnh hưởng nặng nề
Thực tế tại thủ đô Havana cho thấy tác động rõ rệt của khủng hoảng nhiên liệu. Người dân phải xếp hàng dài từ sáng sớm tại các trạm xăng, trong khi nguồn xăng bán bằng đồng Peso gần như cạn kiệt. Nhiều người buộc phải mua xăng tại các trạm thanh toán bằng USD với chi phí cao hơn đáng kể.
Trong bối cảnh đó, CNN dẫn nguồn tin cho biết đại biện Mỹ Mike Hammer đã khuyến cáo nhân viên Đại sứ quán Mỹ chuẩn bị cho các tình huống phát sinh, bao gồm cả việc sẵn sàng hành lý cá nhân. Về phía Cuba, Tổng thống Miguel Díaz-Canel tiếp tục phản đối các lệnh trừng phạt mới, cho rằng Mỹ đang sử dụng những lý do không có cơ sở để gây sức ép lên nền kinh tế nước này.
Xem thêm: Pháp Không Tham Gia Hội Đồng Hòa Bình Dải Gaza, Trump Dọa Áp Thuế 200% Với Rượu Vang
Kết luận
Căng thẳng Mỹ và Cuba đang bước sang giai đoạn mới khi Washington siết chặt các biện pháp kinh tế nhằm vào nguồn cung dầu mỏ của Havana. Động thái của Tổng thống Trump không chỉ làm gia tăng sức ép chính trị mà còn đẩy Cuba đối mặt nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng trong thời gian tới.
Trong bối cảnh đối đầu leo thang, quan hệ Mỹ và Cuba được dự báo sẽ tiếp tục phức tạp, kéo theo nhiều tác động khó lường đối với kinh tế, đời sống xã hội Cuba và tình hình khu vực.
