Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, Hội đồng Hòa bình Dải Gaza vừa được công bố như một cơ chế quốc tế mới nhằm thúc đẩy giai đoạn tiếp theo của tiến trình chấm dứt bạo lực và tái thiết khu vực.
Đáng chú ý, Việt Nam đã chính thức nhận lời mời tham gia với tư cách thành viên sáng lập, thể hiện vai trò và trách nhiệm ngày càng rõ nét trong các vấn đề hòa bình toàn cầu. Tìm hiểu chi tiết sự kiện cùng Trạm Tin Tức.
Hội đồng Hòa bình Dải Gaza là gì?
Hội đồng Hòa bình Dải Gaza là một cơ chế đa phương do Mỹ khởi xướng, được thiết kế để triển khai kế hoạch hòa bình 20 điểm đối với Gaza. Cơ chế này hướng đến việc kết hợp quyền lực chính trị, tài chính, quản trị dân sự và an ninh nhằm tạo ra một lộ trình ổn định lâu dài cho khu vực.
Theo thông báo ngày 16-1, hội đồng hoạt động trong khuôn khổ “giai đoạn hai” của sáng kiến hòa bình do Washington dẫn dắt, với Mỹ giữ vai trò trung tâm trong việc định hình chiến lược và điều phối nguồn lực.
Cấu trúc ba tầng của Hội đồng Hòa bình Dải Gaza
Hội đồng Hòa bình Dải Gaza được xây dựng theo một cấu trúc quyền lực chặt chẽ nhằm đảm bảo tính thực thi và sự kiểm soát tài chính tối đa. Vai trò chủ đạo trong cơ chế này thuộc về phía Mỹ.
Tầng 1: Hội đồng Sáng lập (Quyền phủ quyết)
Theo báo Al Jazeera, đây là cơ quan cao nhất, nắm quyền định hình chiến lược và kiểm soát ngân sách.
- Chủ tịch: Tổng thống Donald Trump (nắm quyền phủ quyết).
- Các nhân sự chủ chốt: Ngoại trưởng Marco Rubio, Đặc phái viên Steve Witkoff, Jared Kushner, Tỷ phú Marc Rowan, Chủ tịch World Bank Ajay Banga, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair và Phó cố vấn an ninh quốc gia Robert Gabriel Jr.
- Đại diện cấp cao: Nhà ngoại giao Nickolay Mladenov (Bulgaria) đóng vai trò điều phối giữa Hội đồng và bộ máy thực thi tại thực địa.
Tầng 2: Ban điều hành Gaza
Nằm dưới Hội đồng Sáng lập là Ban điều hành Gaza, đóng vai trò điều phối khu vực và hỗ trợ công tác quản trị. Ban này tập hợp các quan chức ngoại giao, an ninh cùng giới doanh nhân đến từ nhiều quốc gia Trung Đông và quốc tế:
- Đặc phái viên Steve Witkoff
- Nhà đầu tư và cựu Cố vấn cấp cao Tổng thống Hoa Kỳ Jared Kushner
- Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan
- Nhà ngoại giao Qatar Ali Al-Thawadi
- Tổng Giám đốc Cơ quan Tình báo Tổng hợp Ai Cập Hassan Rashad
- Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair
- Tỷ phú Marc Rowan
- Bộ trưởng Nhà nước về Hợp tác Quốc tế UAE Reem Al-Hashimy
- Nhà ngoại giao Nickolay Mladenov
- Ông trùm bất động sản người Israel gốc Síp Yakir Gabay
- Chính trị gia người Hà Lan và là Điều phối viên của Liên Hợp Quốc tại Gaza Sigrid Kaag
Nhiệm vụ trọng tâm của Ban điều hành Gaza là phối hợp chính sách, hỗ trợ tái thiết hạ tầng, thúc đẩy hợp tác kinh tế và bảo đảm sự vận hành ổn định của các thiết chế dân sự trong giai đoạn chuyển tiếp.
Tầng 3: Ủy ban Quốc gia Quản lý Gaza (NCAG)
Đây là thành phần duy nhất bao gồm người Palestine, do ông Ali Shaath đứng đầu. Ủy ban gồm 12 chuyên gia phụ trách các mảng dân sự thiết yếu như y tế, giáo dục, kinh tế và an ninh nội bộ.
Trụ cột quân sự: Lực lượng ổn định quốc tế
Song song với ba tầng quyền lực dân sự – chính trị, Hội đồng Hòa bình Dải Gaza còn có một trụ cột quân sự mang tên Lực lượng ổn định quốc tế. Lực lượng này do Tướng Mỹ Jasper Jeffers chỉ huy, được giao nhiệm vụ duy trì an ninh, kiểm soát trật tự và tiến hành giải trừ vũ trang lâu dài tại Gaza.
Vai trò của lực lượng ổn định quốc tế được xem là điều kiện cần để các sáng kiến chính trị và kinh tế có thể triển khai trong môi trường an toàn.
Mở rộng thành viên quốc tế và điều kiện tham gia
Không dừng lại ở các thành viên nòng cốt, Mỹ đã gửi lời mời tới nhiều quốc gia nhằm mở rộng quy mô và tính chính danh của Hội đồng Hòa bình Dải Gaza. Theo truyền thông quốc tế, một số quốc gia như Jordan, Hy Lạp, Síp, Pakistan, Hungary và Ấn Độ đã xác nhận nhận được lời mời.
Ngoài ra, Canada, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Paraguay, Argentina và Albania cũng nằm trong danh sách các nước được mời tham gia cơ chế này. Đáng chú ý, các quốc gia muốn trở thành thành viên thường trực được cho là sẽ phải đóng góp tài chính tối thiểu khoảng 1 tỉ USD.
Xem thêm: Pháp Không Tham Gia Hội Đồng Hòa Bình Dải Gaza, Trump Dọa Áp Thuế 200% Với Rượu Vang
Việt Nam xác nhận tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 16-1, Tổng thống Donald Trump đã gửi thư chính thức mời Tổng Bí thư Tô Lâm và Việt Nam tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza.
Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhận lời mời, đồng thời khẳng định Việt Nam sẵn sàng tham gia với tư cách quốc gia thành viên sáng lập, cùng Mỹ và cộng đồng quốc tế đóng góp tích cực cho mục tiêu tìm kiếm một giải pháp hòa bình lâu dài, toàn diện đối với tiến trình hòa bình Trung Đông.
Việc Việt Nam được mời và chấp thuận tham gia Hội đồng Hòa bình Dải Gaza được đánh giá là bước đi quan trọng, phản ánh uy tín quốc tế ngày càng cao của Việt Nam trong các hoạt động ngoại giao, gìn giữ hòa bình và giải quyết xung đột toàn cầu.
Kết luận
Sự ra đời của Hội đồng Hòa bình Dải Gaza đánh dấu một nỗ lực mới trong việc tái cấu trúc tiến trình hòa bình tại khu vực đầy bất ổn này. Với mô hình ba tầng quyền lực, sự tham gia của nhiều quốc gia và cam kết tài chính lớn, cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo ra nền tảng thực chất hơn cho hòa bình và tái thiết Gaza.
