Việc châu Âu gửi quân đến Greenland từ tối 14/1 đang làm dấy lên những căng thẳng mới trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục thể hiện tham vọng kiểm soát hòn đảo chiến lược này.
Động thái quân sự của Đan Mạch cùng các đồng minh châu Âu không chỉ mang ý nghĩa phòng thủ, mà còn là thông điệp chính trị rõ ràng gửi tới Washington. Cùng tìm hiểu chi tiết vụ việc qua nội dung dưới đây của Trạm Tin Tức.
Châu Âu gửi quân đến Greenland để bảo vệ chủ quyền
Từ tối 14/1, các máy bay vận tải quân sự của Đan Mạch đã hạ cánh xuống Nuuk – thủ phủ của Greenland, chở theo binh sĩ Đan Mạch cùng lực lượng quân sự từ nhiều quốc gia châu Âu. Theo tờ Bild, kế hoạch triển khai đã được chuẩn bị kín đáo trong nhiều ngày trước đó, cho thấy mức độ nhạy cảm của tình hình.
Dù châu Âu điều quân đến Greenland, quy mô lực lượng ban đầu được đánh giá là khá khiêm tốn. Cụ thể:
- Đức cử 13 quân nhân trinh sát
- Pháp điều khoảng 15 binh sĩ chuyên tác chiến địa hình núi
- Thụy Điển cử 3 sĩ quan
- Na Uy cử 2 binh sĩ
- Anh cử 1 sĩ quan tham gia nhóm trinh sát
- Hà Lan dự kiến đưa ra quyết định trong thời gian ngắn
Các lực lượng này chủ yếu phục vụ mục tiêu trinh sát, đánh giá điều kiện tác chiến và chuẩn bị cho các cuộc tập trận lớn hơn tại Bắc Cực vào cuối năm nay trong khuôn khổ hợp tác NATO.
Mục tiêu của châu Âu trong việc gửi quân đến Greenland
Theo ông Marc Jacobsen, Phó giáo sư tại Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, việc châu Âu gửi quân đến Greenland mang hai thông điệp rõ ràng:
- Thứ nhất, khẳng định Greenland luôn được bảo vệ trước các hành động quân sự từ bên ngoài.
- Thứ hai, châu Âu muốn chứng minh rằng họ đã lắng nghe và phản hồi những quan ngại từ phía Mỹ, thông qua việc đẩy mạnh sự hiện diện quân sự tại Greenland nhằm củng cố chủ quyền và nâng cao khả năng kiểm soát, giám sát khu vực.
Tập trận NATO và bất đồng Mỹ – Đan Mạch chưa được giải quyết
Động thái châu Âu gửi quân đến Greenland diễn ra song song với kế hoạch tập trận chung của Đan Mạch và các đồng minh, nhằm đối phó với tham vọng kiểm soát hòn đảo của Tổng thống Donald Trump.
Cuộc gặp ngày 14/1 giữa quan chức Mỹ, Đan Mạch và Greenland tại Washington đã kết thúc mà không đạt được đồng thuận. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen thừa nhận “tham vọng của Mỹ đối với Greenland vẫn còn nguyên vẹn”, đồng thời gọi đây là bất đồng mang tính căn bản và nghiêm trọng.
Bà khẳng định Copenhagen sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đồng minh NATO để củng cố năng lực phòng thủ tại Bắc Cực, không để xảy ra kịch bản xâm phạm chủ quyền.
Nghị viện châu Âu xem xét hoãn thỏa thuận thương mại với Mỹ
Không chỉ trên mặt trận quân sự, căng thẳng Greenland còn lan sang lĩnh vực kinh tế – thương mại. Cũng trong ngày 14/1, Nghị viện châu Âu đã thảo luận khả năng tạm hoãn thực thi thỏa thuận thương mại EU – Mỹ nhằm phản đối các tuyên bố của ông Trump.
Theo kế hoạch ban đầu, nghị viện sẽ bỏ phiếu vào ngày 26–27/1 về việc dỡ bỏ phần lớn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Mỹ. Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ cho rằng tiến trình này nên bị trì hoãn trong bối cảnh Washington tiếp tục đe dọa giành quyền kiểm soát Greenland.
Một nhóm 23 nghị sĩ đã gửi thư kêu gọi đóng băng toàn bộ thỏa thuận thuế với Mỹ, cho đến khi chính quyền Trump chấm dứt các phát ngôn gây tranh cãi liên quan đến Greenland.
Nhà Trắng phản ứng ra sao trước việc châu Âu gửi quân đến Greenland?
Phản ứng trước động thái châu Âu điều quân đến Greenland, Nhà Trắng tỏ ra không hề nao núng. Ngày 15/1, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố sự hiện diện của binh sĩ châu Âu sẽ không ảnh hưởng đến kế hoạch của Mỹ.
“Tôi không nghĩ binh sĩ châu Âu có thể gây ảnh hưởng tới quá trình ra quyết định của Tổng thống Mỹ, hay tác động một chút nào đến mục tiêu của ông ấy về kiểm soát Greenland,” bà Leavitt khẳng định.
Trước phát biểu này, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen khẳng định việc Mỹ kiểm soát Greenland là không thể chấp nhận, đi ngược lại luật pháp quốc tế và xâm phạm chủ quyền của Đan Mạch cũng như Greenland.
Xem thêm: Mỹ Dừng Cấp Visa Cho 75 Nước – Nguyên Nhân Do Đâu?
Greenland – vị trí chiến lược khiến các cường quốc tranh giành
Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ sang châu Âu. Với diện tích khoảng 2,16 triệu km² và dân số chỉ 57.000 người, Greenland sở hữu vị trí quân sự chiến lược cùng nguồn khoáng sản dồi dào chưa được khai thác.
Tổng thống Donald Trump từng đề cập ý tưởng sáp nhập Greenland ngay từ nhiệm kỳ đầu và tiếp tục nhắc lại sau khi trở lại nắm quyền. Ông cho rằng nếu Mỹ không kiểm soát hòn đảo, Trung Quốc hoặc Nga sẽ làm điều đó.
Kết luận
Việc châu Âu gửi quân đến Greenland cho thấy châu lục này không còn đứng ngoài trước các tham vọng địa chính trị tại Bắc Cực. Tuy nhiên, lập trường cứng rắn từ Nhà Trắng báo hiệu rằng căng thẳng Mỹ – châu Âu xoay quanh Greenland khó có thể sớm hạ nhiệt.
Trong bối cảnh lợi ích chiến lược, quân sự và tài nguyên đan xen, Greenland đang trở thành một trong những điểm nóng địa chính trị đáng chú ý nhất đầu năm nay – nơi mà mọi động thái đều có thể kéo theo hệ quả toàn cầu.
