Quan hệ Nga và Việt Nam đang bước vào giai đoạn hợp tác mới khi hai nước chính thức công bố kế hoạch phát triển tuyến đường sắt xuyên lục địa dài hơn 2.200 km, đi qua Trung Quốc và Mông Cổ. Dự án này không chỉ thể hiện mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia mà còn mở ra triển vọng hình thành một hành lang logistics trọng yếu nối Đông Nam Á với khu vực Á – Âu.
Vậy dự án đường sắt này có gì đặc biệt và mang lại lợi ích gì cho Việt Nam – Nga trong giai đoạn tới? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua nội dung dưới đây của Trạm Tin Tức.
Nga – Việt Nam hợp tác xây dựng tuyến đường sắt xuyên lục địa dài 2.200km
Trong cuộc gặp với Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN tại Malaysia, Phó Thủ tướng Nga Alexey Overchuk đã công bố kế hoạch hợp tác xây dựng tuyến đường sắt xuyên lục địa giữa hai nước. Hai bên thống nhất sẽ triển khai dự án theo từng giai đoạn, hướng tới mục tiêu hiện thực hóa tuyến kết nối xuyên Á, qua đó thúc đẩy giao thông, thương mại và hợp tác kinh tế khu vực.
Theo kế hoạch, từ năm 2025, các doanh nghiệp vận tải của Nga, Việt Nam và Trung Quốc sẽ cùng phối hợp triển khai các hạng mục cụ thể của dự án. Việc huy động vốn sẽ được thực hiện theo mô hình đối tác công – tư (PPP), nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và nguồn lực ổn định trong dài hạn.
Tuyến đường sắt mới sẽ tập trung phục vụ vận chuyển hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng xuất khẩu từ vùng Tuva (Nga), Mông Cổ và miền Nam Trung Quốc. Dự án được đánh giá mang lại tiềm năng lớn khi giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics, đồng thời tăng cường kết nối chuỗi cung ứng giữa châu Á và châu Âu.
Quan hệ Việt Nam Nga và hợp tác lâu dài trong lĩnh vực đường sắt
Quan hệ Việt Nam Nga không chỉ là mối hợp tác truyền thống trong chính trị – ngoại giao mà còn được duy trì bền vững trong lĩnh vực hạ tầng và giao thông vận tải. Trong đó, đường sắt là minh chứng nổi bật cho sự gắn bó và tin cậy giữa hai quốc gia suốt hơn 70 năm qua.
Mối quan hệ bền chặt hơn 70 năm giữa Nga và Việt Nam
Quan hệ Việt Nam – Liên Xô (tiền thân của Liên bang Nga) được thiết lập từ năm 1950 và luôn duy trì phát triển bền vững. Chỉ 6 năm sau đó, mạng lưới đường sắt Việt Nam đã chính thức kết nối với đường sắt thống nhất của khối xã hội chủ nghĩa, mở ra kỷ nguyên hợp tác về vận tải và logistics.
Trong thời kỳ kháng chiến và xây dựng đất nước, các chuyến tàu từ Liên Xô, đi qua Trung Quốc đến Việt Nam, đã mang theo vũ khí, quân nhu, vật tư, thuốc men và lương thực, góp phần to lớn vào công cuộc đấu tranh thống nhất đất nước và phát triển nền kinh tế xã hội chủ nghĩa.
Sau năm 1991, khi Liên Xô tan rã, Liên bang Nga tiếp tục kế thừa và củng cố mối quan hệ truyền thống này. Hai nước đã ký kết Hiệp ước Hữu nghị (1994) và đến năm 2012, quan hệ song phương được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, thể hiện sự tin cậy và hợp tác sâu rộng trên nhiều lĩnh vực.
Những dự án hợp tác trong lĩnh vực đường sắt nổi bật giữa Nga và Việt Nam
Trong quá trình hợp tác, Nga đã hỗ trợ Việt Nam nâng cấp nhiều tuyến đường sắt quan trọng như:
- Tuyến đường sắt Bắc – Nam, với các gói cải thiện hệ thống tín hiệu, thay ray, tăng tốc độ tàu.
- Các khoản vay ưu đãi và hỗ trợ tài chính giúp Việt Nam có thêm nguồn vốn phát triển hạ tầng.
- Tuyến vận tải hàng hóa quốc tế Nga – Việt – Nga (MTC), mỗi năm vận chuyển trung bình 1.500 container thông qua lãnh thổ Trung Quốc.
Nhờ những hợp tác này, hệ thống đường sắt Việt Nam không chỉ được nâng cấp về công nghệ, mà còn trở thành một phần trong mạng lưới vận tải Á – Âu, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thương mại song phương.
Triển vọng hợp tác đường sắt Nga Việt Nam trong giai đoạn mới
Tại hội thảo “Khai thác tiềm năng tuyến đường sắt liên vận quốc tế Việt Nam – Trung Quốc – Nga” năm 2023, Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi từng nhấn mạnh tiềm năng khổng lồ của mô hình vận tải xuyên biên giới giữa ba quốc gia.
Hiện nay, hàng hóa từ Việt Nam đi Nga được vận chuyển từ ga Gia Lâm (Hà Nội) qua Trung Quốc và rẽ theo ba hướng chính:
- Qua Kazakhstan vào Nga
- Qua Mông Cổ vào Nga
- Hoặc đi qua Nội Mông – Trung Quốc rồi tiến vào Liên minh Kinh tế Á – Âu (EAEU)
Tuyến vận tải này cho phép tối ưu chi phí và thời gian, đồng thời giảm phụ thuộc vào đường biển – vốn đang chịu ảnh hưởng bởi biến động an ninh và chi phí nhiên liệu.
Xem thêm: Mỹ, Trung Và Nhiều Nước Trên Thế Giới Viện Trợ Việt Nam Khắc Phục Bão Lũ
Ý nghĩa chiến lược của tuyến đường sắt xuyên lục địa Nga Việt Nam
Dự án tuyến đường sắt 2.200km giữa Nga và Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn mang tầm chiến lược khu vực:
- Đối với Nga:
- Mở rộng hướng xuất khẩu sang Đông Nam Á, giảm phụ thuộc vào tuyến thương mại châu Âu.
- Củng cố vị thế trong mạng lưới vận tải xuyên Á – Âu.
- Đối với Việt Nam:
- Trở thành điểm trung chuyển logistics chiến lược của châu Á, thúc đẩy thương mại, xuất nhập khẩu.
- Nâng cao năng lực hạ tầng giao thông, thu hút đầu tư nước ngoài.
- Đối với khu vực:
- Góp phần tái định hình bản đồ vận tải quốc tế, tạo thêm lựa chọn thay thế cho đường biển truyền thống.
- Thúc đẩy hợp tác kinh tế, du lịch và đầu tư giữa các nước Á – Âu.
Tương lai của hợp tác Nga – Việt Nam trong vận tải đường sắt
Hiện nay, các hoạt động huy động vốn, tìm kiếm nhà đầu tư và thẩm định kỹ thuật đang được tiến hành đồng thời. Nếu được triển khai đúng tiến độ, tuyến đường sắt xuyên lục địa Nga Việt Nam sẽ trở thành một trong những dự án logistics trọng điểm của thế kỷ 21, tạo ra dòng chảy thương mại và du lịch mới giữa hai khu vực.
Đáng chú ý, nhu cầu du lịch của khách Nga đến Việt Nam được dự báo sẽ tăng mạnh vào năm 2025, tương đương với Thái Lan – điều này càng củng cố tiềm năng phát triển vận tải hành khách kết hợp hàng hóa trên tuyến đường sắt liên vận trong tương lai.
Trong bối cảnh chi phí vận tải biển tăng cao và rủi ro an ninh hàng hải gia tăng, vận tải đường sắt với ưu thế an toàn, ổn định và thân thiện môi trường đang trở thành xu hướng mới, hứa hẹn mang lại nguồn doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm và giúp Việt Nam khẳng định vai trò mắt xích logistics chiến lược của châu Á.
Xem thêm: Việt Nam – Vương Quốc Anh Nâng Cấp Quan Hệ Lên Đối Tác Chiến Lược Toàn Diện
Kết luận
Dự án đường sắt xuyên lục địa hơn 2.200 km giữa Nga và Việt Nam là minh chứng rõ ràng cho mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa hai quốc gia. Không chỉ là biểu tượng hợp tác hạ tầng, tuyến đường này còn mở ra thời kỳ kết nối mới giữa châu Á và châu Âu, góp phần thúc đẩy thương mại, đầu tư và du lịch song phương.
Trong tương lai gần, nếu được triển khai hiệu quả, Nga – Việt Nam sẽ cùng nhau viết tiếp chương mới trong hành trình kết nối kinh tế toàn cầu.
