Cuộc thảm sát ở Sudan đang khiến cả thế giới rúng động. Thành phố El Fasher – thủ phủ vùng Darfur, nay chỉ còn lại khói lửa, đổ nát và những con đường phủ kín thi thể dân thường. Từ cuối tháng 10 năm 2025, hàng trăm người bị giết hại, hàng nghìn người mất tích và hơn 70.000 người buộc phải rời bỏ nhà cửa để trốn chạy.
El Fasher, từng là trung tâm thương mại sôi động, giờ trở thành “nghĩa địa khổng lồ” giữa sa mạc. Cùng Trạm Tin Tức tìm hiểu toàn cảnh vụ thảm sát gây chấn động này – một trong những bi kịch nhân đạo lớn nhất trong thế kỷ 21.
Toàn cảnh thảm sát ở Sudan tại thành phố El Fasher
Vụ thảm sát lần này được đánh giá là một trong những cuộc bạo lực đẫm máu và nghiêm trọng nhất kể từ khi nội chiến Sudan nổ ra vào năm 2023. Thành phố El Fasher – thủ phủ vùng Darfur đã trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng, khi các cuộc giao tranh biến nơi đây thành “biển máu” thực sự.
Diễn biến vụ thảm sát ở Sudan
Theo các nguồn tin từ Al Jazeera và AP News, vụ việc bắt đầu vào cuối tháng 10 khi lực lượng bán quân sự Rapid Support Forces (RSF) tiến vào El Fasher sau khi quân đội chính phủ rút lui. Ngay sau đó, hàng loạt cuộc tấn công nhắm vào dân thường nổ ra không kiểm soát.
Nhân chứng mô tả lại những ngày kinh hoàng: tiếng súng vang liên hồi, nhà cửa bốc cháy, và thi thể người dân nằm la liệt trên các con phố. Các cơ sở dân sự vốn được coi là khu an toàn cũng không thoát khỏi tấn công.
Theo ghi nhận, lực lượng RSF đã:
- Pháo kích trực tiếp vào khu dân cư đông đúc và bệnh viện trung tâm.
- Đốt phá hàng chục khu nhà dân và cơ sở tôn giáo.
- Chặn các tuyến đường tiếp tế, khiến hàng nghìn người mắc kẹt không thể rời khỏi thành phố.
- Bao vây bệnh viện và trường học – nơi nhiều người dân đang lánh nạn.
Số lượng thương vong và thiệt hại
Tình hình nhân đạo tại El Fasher đang ở mức báo động đỏ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ít nhất 460 người thiệt mạng tại Bệnh viện Saudi Maternity Hospital – bao gồm cả bệnh nhân, nhân viên y tế và người dân thường bị thương khi đang tìm nơi trú ẩn.
Ngoài ra, báo cáo từ các tổ chức nhân đạo quốc tế cho thấy:
- Nhiều hố chôn tập thể đã được phát hiện xung quanh thành phố, nơi thi thể được chôn vội để tránh dịch bệnh.
- Hơn 70.000 người dân buộc phải rời khỏi El Fasher, tạo nên làn sóng di cư lớn nhất tại khu vực Darfur kể từ năm 2004.
- Các khu vực phía Bắc Darfur gần như bị tê liệt hoàn toàn:
- Không còn dịch vụ y tế, điện, hoặc nước sạch.
- Nguồn cung lương thực cạn kiệt, khiến giá thực phẩm tăng gấp 5 lần.
- Các trại tị nạn tạm bợ mọc lên xung quanh vùng sa mạc khô hạn, thiếu thốn trầm trọng.
Hình ảnh El Fasher sau thảm sát được mô tả như một “thành phố ma” – nơi sự sống bị thay thế bằng im lặng, khói bụi và nỗi đau của hàng nghìn gia đình mất người thân.
Nguyên nhân dẫn đến cuộc thảm sát ở Sudan
Cuộc xung đột bùng nổ và leo thang thành các vụ thảm sát kinh hoàng ở Sudan bắt nguồn từ một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài giữa hai phe phái quân sự lớn nhất đất nước:
- Quân đội Chính phủ Sudan (SAF)
- Lực lượng bán quân sự Rapid Support Forces (RSF)
Mâu thuẫn này không chỉ là vấn đề chính trị, mà còn là sự chồng chất của xung đột sắc tộc, lợi ích kinh tế và lịch sử chia rẽ kéo dài hàng thập kỷ.
Cuộc chiến quyền lực giữa SAF và RSF
Cả hai lực lượng đều từng là đồng minh sau cuộc đảo chính năm 2021, nhưng mối quan hệ nhanh chóng rạn nứt khi bàn đến việc sáp nhập RSF vào quân đội chính quy. RSF lo ngại mất quyền lực và ảnh hưởng, trong khi quân đội muốn thống nhất quyền kiểm soát vũ khí.
Một số yếu tố khiến xung đột leo thang:
- Tranh chấp quyền lực chính trị: Hai bên đều muốn nắm quyền lãnh đạo trong giai đoạn chuyển tiếp hậu đảo chính.
- Lợi ích kinh tế chồng chéo: RSF kiểm soát nhiều mỏ vàng và tuyến thương mại ở Darfur – nguồn tài chính khổng lồ cho phe này.
- Cạnh tranh kiểm soát lãnh thổ: Việc giành quyền kiểm soát các thành phố chiến lược như El Fasher trở thành mục tiêu then chốt của cả hai bên.
Mâu thuẫn sắc tộc tại Darfur
Bên cạnh cuộc chiến giành quyền lực giữa các phe phái quân sự, yếu tố sắc tộc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc châm ngòi cho thảm sát ở Sudan. Lực lượng RSF đã tiến hành các cuộc tấn công có chủ đích nhắm vào những cộng đồng phi-Arab như Masalit và Zaghawa – những nhóm từng chống lại lực lượng Janjaweed, tổ chức tiền thân của RSF trong cuộc xung đột Darfur năm 2003.
Các vụ tấn công mang đậm dấu ấn thanh trừng sắc tộc, khi nhiều dân thường bị giết hại chỉ vì nguồn gốc dân tộc của họ. Nhiều ngôi làng bị đốt phá, người dân phải bỏ chạy trong hoảng loạn, và hàng loạt thi thể được phát hiện tại các khu vực bị RSF chiếm giữ.
Tình trạng này khiến vùng Darfur một lần nữa chìm trong biển máu, tái hiện lại những ký ức đau thương và bi kịch nhân đạo từng ám ảnh khu vực này hơn hai thập kỷ trước.
Ảnh vệ tinh hé lộ dấu vết vụ thảm sát ở Sudan
Theo Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Nhân đạo (Humanitarian Research Lab – HRL), những bức ảnh chụp từ vệ tinh cho thấy dấu vết rõ ràng của các vụ bạo lực nghiêm trọng tại thành phố El Fasher, Sudan.
Hình ảnh từ không gian cho thấy sự tàn phá nặng nề và những chi tiết rùng rợn, hé lộ quy mô thực sự của vụ thảm sát. Các chuyên gia HRL phát hiện:
- Nhiều cụm vật thể có kích thước tương ứng với thi thể người, nằm rải rác quanh các khu dân cư bị tấn công.
- Những vệt đất đổi màu đỏ sẫm, được cho là vết máu hoặc dấu hiệu của đất bị xáo trộn sau khi chôn vội thi thể nạn nhân.
- Một số khu vực cho thấy đất mới bị đào xới với mật độ dày đặc, trùng khớp thời gian với các cuộc tấn công do lực lượng RSF tiến hành.
Các dữ liệu vệ tinh này được HRL chia sẻ với Liên Hợp Quốc và các tổ chức nhân quyền quốc tế, nhằm phục vụ điều tra tội ác chiến tranh tại Sudan. Theo HRL, bằng chứng từ vệ tinh đóng vai trò thiết yếu trong việc xác minh hành vi vi phạm nhân quyền khi truyền thông và phóng viên quốc tế không thể tiếp cận hiện trường.
Kết luận
Nội chiến Sudan đang vượt khỏi tầm kiểm soát, đẩy đất nước này vào thảm kịch nhân đạo chưa từng có trong thế kỷ 21. Thành phố El Fasher – biểu tượng của sự kiên cường, giờ chỉ còn lại đổ nát, đau thương và những con số thương vong không ngừng tăng.
Nếu không có sự can thiệp mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế, các cuộc thảm sát ở Sudan có thể tiếp diễn và lan rộng, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh khu vực châu Phi. Đã đến lúc thế giới cần hành động, không chỉ để cứu lấy El Fasher, mà còn để bảo vệ giá trị nhân đạo và hòa bình cho toàn nhân loại.
